[Câu chuyện tập đi lại của bác sĩ Song Sang-ho] Phẫu thuật thay khớp háng nhân tạo ở người trẻ tuổi: Ba mục tiêu cần hướng tới

Đây là câu hỏi hoàn toàn tự nhiên. Nhưng với khớp nhân tạo của bệnh nhân trẻ tuổi, điều quan trọng không chỉ là một con số "bao nhiêu năm" đơn thuần. Vì thời gian sống cùng khớp này còn dài phía trước, khi tư vấn tôi luôn trao đổi cùng bệnh nhân về ba mục tiêu.

Đó chính là sử dụng thoải mái, sử dụng lâu dài, và tính đến khả năng có thể phải phẫu thuật lại trong tương lai.

■ Thứ nhất, thoải mái

Mục tiêu đầu tiên là "thoải mái." Một ca phẫu thuật thay khớp nhân tạo tốt không chỉ dừng lại ở việc khớp nằm đúng vị trí trên phim X-quang. Bệnh nhân cần có thể đi lại không đau, lên xuống cầu thang, làm việc, đi du lịch, và nếu có thể thì tập thể dục, sinh hoạt mà không phải lúc nào cũng ý thức rằng mình đang mang một khớp nhân tạo.

Để làm được điều này, cần phục hồi chiều dài chân và độ lệch tâm (offset) của khớp háng gần với cấu trúc ban đầu nhất có thể, đồng thời cân nhắc cả sự ổn định của khớp lẫn chức năng của các cơ xung quanh. Trong quá trình phẫu thuật, việc bảo tồn tối đa các cơ và mô mềm giúp ổn định khớp háng cũng rất quan trọng. Vì bệnh nhân trẻ tuổi cần quay lại công việc, sinh hoạt hằng ngày và tiếp tục vận động sau phẫu thuật, mục tiêu không nên dừng lại ở việc loại bỏ cơn đau, mà phải hướng đến phục hồi chức năng một cách tự nhiên và ổn định.

■ Thứ hai, lâu dài

Mục tiêu thứ hai là "lâu dài." Bệnh nhân trẻ sẽ sử dụng khớp nhân tạo trong thời gian dài và có mức độ vận động cao. Vì vậy, việc lựa chọn loại implant đã được kiểm chứng hiệu quả lâu dài, bề mặt khớp ít mài mòn, và cố định ổn định phù hợp với cấu trúc xương, giải phẫu của từng bệnh nhân là điều quan trọng.

Nhưng chỉ sử dụng sản phẩm tốt không có nghĩa là khớp nhân tạo sẽ dùng được lâu. Implant cần được đặt đúng vị trí, và chiều dài chân cùng độ lệch tâm cần được phục hồi cân bằng để tạo nên một khớp háng ổn định. Suy cho cùng, hiệu quả lâu dài của khớp nhân tạo không chỉ do một sản phẩm quyết định, mà là kết quả tạo nên bởi implant đã được kiểm chứng, ca phẫu thuật chính xác, cùng với xương và cuộc sống của chính bệnh nhân.

■ Thứ ba, tính đến lần phẫu thuật sau

Mục tiêu thứ ba, đặc biệt quan trọng với bệnh nhân trẻ tuổi, là "tính đến lần phẫu thuật sau." Hiệu quả lâu dài của khớp nhân tạo hiện đại đã cải thiện đáng kể so với trước đây, nhưng không ai có thể hứa với bệnh nhân ở độ tuổi 30-50 rằng "sẽ không bao giờ phải phẫu thuật lại trong suốt cuộc đời." Khi sử dụng khớp trong hàng chục năm tới, luôn cần tính đến khả năng một ngày nào đó sẽ cần phẫu thuật lại.

Vì vậy, điều quan trọng với bệnh nhân trẻ không chỉ là khớp nhân tạo đầu tiên dùng được bao lâu. Ngay từ ca phẫu thuật đầu tiên, cần tính đến việc nếu sau này cần phẫu thuật lại thì có thể tái tạo một khớp ổn định với lượng xương mất đi ít nhất là bao nhiêu. Bởi lựa chọn ở ca phẫu thuật đầu tiên không chỉ ảnh hưởng đến kết quả hiện tại, mà còn có thể ảnh hưởng đến độ khó và các lựa chọn điều trị của ca phẫu thuật lại hàng chục năm sau.

Trì hoãn phẫu thuật thay khớp nhân tạo vô điều kiện chỉ vì lý do còn trẻ cũng không phải là lựa chọn tốt. Nếu chịu đựng quá lâu tình trạng không thể đi lại vì đau và hoạt động giảm sút nghiêm trọng, bệnh nhân có thể mất cả sức cơ lẫn chất lượng cuộc sống. Ngược lại, một khi đã quyết định phẫu thuật, cũng không nên chỉ đặt mục tiêu đơn giản là "thay khớp đau."

Nếu là bệnh nhân trẻ tuổi, ngoài câu hỏi "dùng được bao nhiêu năm," cũng nên hỏi thêm: "sau phẫu thuật tôi có thể sinh hoạt tự nhiên đến mức nào?" "để dùng được lâu, điều gì được xem là quan trọng?" "nếu sau này cần phẫu thuật lại, ca mổ này có được lên kế hoạch tính đến điều đó không?"

Với bệnh nhân trẻ tuổi, ca phẫu thuật thay khớp nhân tạo đầu tiên không chỉ là thay khớp đau của ngày hôm nay, mà còn là ca phẫu thuật đầu tiên trong kế hoạch điều trị khớp háng kéo dài hàng chục năm tới.

Thoải mái, lâu dài, và tính đến lần phẫu thuật sau. Bệnh nhân càng trẻ thì càng cần suy nghĩ về cả ba điều này ngay từ đầu.

<Bài viết: Song Sang-ho, giám đốc bệnh viện Wellton | Biên tập: phóng viên Jang In-sun, Health Kyunghyang>